Văn minh lúa nước - Nét đặc thù của nông nghiệp Việt Nam

Cổ nhân có nói: Ngũ cốc là sinh mệnh của muôn dân, vật quí báu quan trọng của quốc gia.

Người Việt rất quí hạt lúa, hạt gạo. Ngay từ thời lập quốc lúa gạo đã được nhắc đến. Đại Việt Sử ký toàn thư (trang 131) có ghi: Năm Nhâm Tuất 2879 (Trước công nguyên) Kinh Dương Vương tên húy là Lộc Tục, con cháu họ Thần Nông. Thần Nông là người dạy cho con cháu biết cày bừa, trồng trọt thóc lúa.

Gạo nếp được đề cập trong truyện cổ tích Bánh Chưng, Bánh Dầy thời Hùng Vương. Cho đến nay, hàng năm vào ngày hội đều cúng các Vua Hùng bằng xôi nhiều màu có ý nghĩa tượng trưng cho nhiều giống lúa khác nhau.

Thời phong kiến hàng năm đều có lễ tịch điền. Ngày lễ các Vua, chúa đích thân xuống ruộng cày bừa, cầu nguyện cho đất nước có mùa lúa tốt.
Với nhiều chính sách khuyến nông của Đảng và Nhà nước ta, với sự tiến bộ của khoa học nông nghiệp và với sự cần cù, chịu khó của nhà nông cây lúa Việt Nam từng bước khẳng định vị thế của mình trên đồng ruộng. Hạt gạo Việt Nam vươn tới thị trường 5 châu. Hiện Việt Nam tiếp tục giữ vị trí là 1 trong nhà xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Năm 2008 Việt Nam đạt sản lượng lúa kỷ lục: Hơn 38 triệu tấn, tăng khoảng 2,6 triệu tấn so với năm 2007, đứng thứ 2 trong thị trường xuất khẩu gạo. Vụ đông xuân vừa qua tiếp tục trúng mùa với sản lượng gần 10 triệu tấn.

Năm nay, giá trị kim ngạch xuất khẩu gạo của nước ta có thể sẽ vượt ngưỡng 1 tỷ USD. Hiện nay, gạo Việt Nam có khả năng cạnh tranh ngang bằng với gạo Thái Lan. Trong khi đó, một số nước như Trung Quốc, ấn Độ, Pa-ki-xtan đang giảm xuất khẩu để cân đối nhu cầu trong nước. Đây là tín hiệu đáng mừng đối với gạo Việt Nam. Gạo Việt Nam đã tạo được thương hiệu, có vị thế trên trường quốc tế. 60 năm qua, dù gặp không ít khó khăn, nhưng Việt Nam đã trở thành cường quốc về xuất khẩu gạo. Đây không chỉ là niềm tự hào của ngành Nông nghiệp mà còn là niềm tự hào của đất nước có lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với cây lúa.

Nhằm tôn vinh cây lúa Việt Nam đồng thời tạo nhận thức sâu sắc hơn về nông thôn Việt Nam mà trong đó nghề trồng lúa nước là 1 nghề vừa mang tính chất văn minh vừa chứa đựng cả một quá trình nghiên cứu tích lũy khoa học lâu dài mang tính chất kế thừa và hiện đại qua quá trình lao động cần cù sáng tạo của người Việt Nam, hội thảo “Cây lúa Việt Nam” sẽ được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì tổ chức trong khuôn khổ Festival lúa gạo Việt Nam lần thứ nhất tại Hậu Giang.

Các diễn giả, khách mời, báo cáo viên sẽ tập trung vào 3 nội dung chính: Quá trình phát triển của cây lúa Việt Nam; Tính nhân văn của nghề trồng lúa nước và Tương lai phát triển của cây lúa nước Việt Nam.

Thời gian dự kiến sẽ bắt đầu từ 8h00 ngày 01/12/2009. Tại Hội trường UBND tỉnh Hậu Giang. Sau hội thảo Ban tổ chức sẽ hình thành tập kỷ yếu về Cây lúa Việt Nam.

Tuyết Loan